Phông xanh hay phông chụp trơn: bạn cần loại nào?

Tấm phông xanh là kiểu món đồ mua về thì thấy như một bước nâng cấp, rồi nằm gấp gọn trong tủ. Bạn mua nó vì hướng dẫn nào cũng bảo phải có mới tách được mình ra khỏi bức ảnh. Bạn dùng đúng hai lần, mất cả buổi tối vật lộn với đường viền xanh quanh tóc, rồi quay về với bức tường phòng khách.

Chroma key chưa bao giờ là một lựa chọn sáng tạo. Nó là cách đi đường vòng. Trước khi phần mềm đủ sức phân biệt một con người với chiếc ghế sofa, cách đáng tin duy nhất để tách hai thứ đó là biến phông nền thành một màu không xuất hiện ở bất kỳ đâu khác trong khung hình rồi xóa sạch từng pixel của nó. Tấm vải đó sinh ra để giúp thuật toán, không phải để giúp bạn.

Với ảnh tĩnh, ràng buộc ấy đã biến mất. Công nghệ xóa phông nền hiện đại tìm mép chủ thể dựa vào hình dạng và ngữ cảnh chứ không dựa vào sắc màu, nên một bức tường trơn cho kết quả ngang với phông đã key màu — và trong vài tình huống rất thường gặp, phông xanh còn khiến mọi thứ tệ hơn. Dưới đây là lúc dựng phông xanh vẫn đáng công, và cách chụp nếu bạn quyết định dùng.

Lem màu xanh là vấn đề có thật, không phải lời đồn

Một tấm vải xanh lớn nằm dưới ánh đèn chính là một nguồn sáng xanh lớn. Nó hắt màu lên mọi thứ ở gần: phần tóc phía sau, vai chiếc áo sơ mi trắng, miệng chiếc cốc màu kem. Tóc vàng, giày thể thao trắng và bao bì màu nhạt dính nặng nhất, vì bản thân chúng không có màu nào đủ mạnh để lấn át.

Chroma key xóa phần màu xanh phía sau chủ thể. Nó không xóa được màu xanh nằm trên chủ thể. Đó là lý do filter Chroma Key của OBS Studio đi kèm thanh trượt Key Color Spill Reduction, được mô tả là điều chỉnh mức độ mạnh tay khi xóa những vệt màu khóa còn sót quanh mép — các pixel xanh bám quanh tóc chủ thể. Lem màu là chuyện được lường trước, không phải trường hợp hi hữu. Chỉnh mạnh đến đâu thì tùy bạn: ở bờ vai thì dễ cho qua, nhưng một sợi tóc con lòa xòa gần như toàn là mép, và ở đó nó không có chỗ nào để giấu.

Vậy nên lem màu giáng đòn nặng nhất đúng vào nơi có chi tiết mảnh nhất. Đưa một sợi tóc đã ám xanh vào bất kỳ bước tách nền nào thì một sợi tóc ám xanh sẽ đáp xuống phông nền mới. Bức tường trơn đưa cho công cụ thứ sạch hơn nhiều; hướng dẫn tự chụp ảnh đại diện chuyên nghiệp tại nhà của chúng tôi nói rõ nên đứng ở đâu và đánh sáng thế nào.

Phông xanh, tường xám hay phông trắng cong liền

Bốn lựa chọn, xếp theo mức độ ít gây rắc rối về sau.

• Tường xám trung tính. Lựa chọn toàn diện nhất. Nó nằm giữa tóc sẫm và quần áo sáng nên cả hai đường mép đều đọc được, và thứ hắt ra từ nó thì không màu. Không phải dựng dẹp, không nếp nhăn, không cần thêm đèn.
• Phông trắng cong liền (sweep). Tuyệt vời với sản phẩm màu rực. Khó hơn với bao bì trắng, chi tiết mạ crôm và lông thú màu nhạt, và nó ngốn rất nhiều ánh sáng.
• Phông xanh (green screen). Cần đèn riêng, cần diện tích sàn riêng và chủ thể phải đứng cách xa hẳn nó. Mỗi nếp gấp đều hiện thành một sắc độ khác, còn lem màu thì đã gắn chặt vào ảnh ngay khoảnh khắc bạn bấm máy.
• Bất kỳ màu trơn nào không có trên chủ thể. Xanh dương đậm phía sau mái tóc vàng, xám ấm phía sau chiếc ấm đun đen. Bạn có key màu đâu, nên màu chỉ cần tương phản là đủ.

Dùng cái nào cũng vậy, phông nền bạn chụp không phải phông nền bạn giao đi. Hãy tải khung hình lên remover.bg rồi đổi bức tường thành một màu trơn, một màu thương hiệu tùy chỉnh, hay một bức ảnh của riêng bạn. File vào ra ở dạng PNG, JPEG hoặc WebP, tải lên tối đa 10 MB.

Nơi phông xanh vẫn còn đất dụng võ

Video trực tiếp mới là ngoại lệ thực sự. Khi quyết định phải đưa ra từng khung hình một theo thời gian thực, một màu khóa (key colour) đã biết trước vẫn là câu trả lời ổn định nhất. Hướng dẫn của Zoom cho tùy chọn "I have a green screen" yêu cầu một màu trơn với ánh sáng đồng đều và ít bóng đổ, đồng thời cảnh báo rằng màu phông không được trùng với áo, tóc hay mắt bạn. Nếu bạn livestream, hoặc hay gọi video ở chỗ có người qua lại phía sau, cứ để tấm vải đó treo nguyên.

Overlay cho stream cũng vậy. Chuẩn bị emote và đồ họa kênh lại là việc khác hẳn: chúng bắt đầu từ ảnh tĩnh và không cần màu khóa nào cả.

Nếu vẫn giữ, hãy chụp cho đàng hoàng

Phần lớn nỗi khổ bị đổ lỗi cho chroma key đến từ việc coi tấm vải là đồ trang trí thay vì thiết bị.

1. Tạo khoảng cách giữa bạn và tấm vải. Lem màu giảm rất nhanh theo khoảng cách, chỉ lùi vài bước chân là thấy khác rõ.
2. Đánh sáng phông tách biệt với chủ thể: hai đèn hắt lên vải từ hai bên, chồng đều lên nhau, còn đèn chính thì làm việc của nó trên người bạn.
3. Giữ cho vải không dính bóng đổ. Bóng trên nền xanh là một màu xanh thứ hai, sẫm hơn, và nó key ra khác.
4. Ủi phẳng hoặc căng vải ra. Nếp gấp là sắc độ, mà sắc độ thì làm màu không đồng nhất.
5. Đừng mặc đúng màu khóa, và đừng chụp sản phẩm màu xanh lá trước tấm phông đó.

Tóm gọn

Nếu tấm phông xanh của bạn đã dựng sẵn và đánh sáng đàng hoàng, cứ dùng tiếp cho video trực tiếp. Nếu nó đang gấp trong ngăn kéo, hãy để yên ở đó: một bức tường xám cùng chút khoảng cách phía sau cho đường mép sạch hơn trong thời gian ngắn hơn. Sự đồng bộ của cả bộ ảnh đến từ phông nền bạn thêm vào sau, chứ không phải phông nền bạn đã chụp — đó là cách một bộ ảnh chân dung đội ngũ chụp rải rác lại trông như chụp trong cùng một buổi, và là lý do một bóng tiếp xúc chân thực làm kết quả thuyết phục hơn bất kỳ tấm vải nào từng làm được.